Νικόπολις - Γαράσαρη - Sebinkarahisar - Susehri.

Σας κάνουν ..κλικ; Καλώς ήρθατε!

Σάββατο, 30 Οκτωβρίου 2010

Τίκιν Γαράσαρης

Ζουρνάν ο Ελευθέριος Βοσνίδης
και ταβούλ ο Δανιήλ Εμμανουηλίδης, από το Ασαρτζούκ.
Η καταγραφή έγινε από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών,
στις Σάπες Ροδόπης, στις 2 Αυγούστου 1967.


Παρασκευή, 29 Οκτωβρίου 2010

Τραγούδι - τίκιν

Τραγουδάει ο Χαράλαμπος Τουνουσίδης, από το Κιογνιούκ.
Η καταγραφή έγινε στον Αμυγδαλεώνα Καβάλας, στις 28 Ιουλίου 1967.
(Υλικό από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)


Εμμανουηλίδης - Ασό Βικιπαίδεια


   Οι Μανουηλάντων εν τρανόν οικογένειαν. Ο Χρήστον ο δέσκαλον έτον δέσκαλος σην Λίτσασα τη Γαράσαρης. Εκεί σην εκκλησίαν Άγιον Γεώργιον σην ανταλλαγήν, έγραψεν απές’σον ναόν την υπογραφήν ατ’. Οταν τα παιδία ατ’ εδέβαν σην Λίτσασαν εκλαψον άμον ντο είδαν την υπογραφήν του πατέρα ατουν. Σο χωρίον ατόν επήρε την ομορφέσσα Βασιλικήν, που εγενέθεν σην Νικόπολιν τη Γαράσαρης και έτον πολλά ευκατάστατος.

Γαρασαρέτ'κον Ομάλιν

Λούρα ο Παναγιώτης Μαυρίδης
και τραγούδι ο Δανιήλ Εμμανουηλίδης από το Ασαρτζούκ.
Η καταγραφή έγινε από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών
στις Σάπες Ροδόπης, στις 2 Αυγούστου 1967.

Κασσιτερά Σαπών, νομού Ροδόπης


   Ιούνιος του 1924.  Η ώρα του ξεριζωμού από τις πατρογονικές εστίες έφτασε και για τους Έλληνες της περιφέρειας Νικόπολης (Γαράσαρης) του Πόντου. Πριν από περίπου 3000 χρόνια, είχαν φτάσει στην περιοχή του Πόντου οι πρώτοι Έλληνες άποικοι από την Ιωνία, εδραιώνοντας την ελληνική παρουσία για χιλιετίες, δημιουργώντας παράλληλα έναν αξιόλογο πολιτισμό. Η πατρίδα όμως που τόσο αγάπησαν επεφύλασσε στους τελευταίους απογόνους τους πόνο και πίκρα.

Δίστιχα Γαράσαρης σε ρυθμό ομάλ

Τραγουδάει η Χαρίκλεια Ιωσηφίδου, από το Εσκή-κιοϊ.
Η καταγραφή έγινε στις 28 Ιουλίου 1967, στον Αμυγδαλεώνα Καβάλας.
(Υλικό από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)

Τετάρτη, 27 Οκτωβρίου 2010

Γαράσαρη: Υπάρχουμε ακόμη εκεί...


Τα ίχνη των προγόνων μας είναι εκεί.
Ανεξίτηλα, ζωντανά, σφραγίδα αιώνια στο σώμα της Νικόπολης.
Όπου κι αν περπατήσεις θα τα βρεις, αρκεί λίγο να ψάξεις.
Και οι σημερινοί κάτοικοι των χωριών μας, είναι μαζεμένοι απέναντί μας. Ξέρουν..
Αυτά τα γράμματα που δε μπορούν να διαβάσουν, είναι δικά μας γράμματα.
Οι λέξεις που δεν καταλαβαίνουν, είναι δικές μας λέξεις.
Οι εκκλησιές είναι δικές μας.
Τα σπίτια τα παλιά, οι μύλοι, τα ταφία, τα χαλάσματα, δικά μας είναι κι αυτά.
Γιατί δικιά μας είναι κι η Γαράσαρη. Των προγόνων μας η γη.
Σφραγίδα κι όνομα δικό μας έχουν όλα.
Κι όλα εμάς θυμίζουν πάνω της. Και θα μας θυμίζουν για πάντα:

Παρθένιος Στεφάνου Ιωσηφίδης
από χωρίον Καταχώρ
Φεβρουαρίου 17 έτος 1915
ημέρα Παρασκευή

Η γεωγραφική σύστασις και η ιστορία της αρχαίας Κολωνείας


Η γεωγραφική σύστασις της περιοχής είναι ορεινή, ύψους 1.600 μέτρων, με χιονοπτώσεις από Οκτωβρίου μέχρις Απριλίου. Έχει πυκνήν χλωρίδα, είναι δασώδης και με αποτόμους φάραγγας και κρημνούς.
   Διά τούτο, όταν εκινήθη ο Πομπήιος εναντίον του Μιθριδάτου, ούτος κατέφυγεν εις την περιοχήν αυτήν της εσχατιάς του βασιλείου του, πλησίον του Ευφράτου, εις όρον εύυδρον, του οποίου εδέσποζε φρούριον.

Δευτέρα, 25 Οκτωβρίου 2010

Η Μαύρη Βίβλος 1914-1918



ΕΠΑΡΧΙΑ ΚΟΛΩΝΙΑΣ

Σφριγώσα και ακμάζουσά ποτε η επαρχία αύτη (κοινότ. 91 και πληθυσμ. 52855), με έδραν την ιστορικήν Νικόπολιν, εδοκίμασεν από του συντάγματος και εφεξής την μανίαν της νεοτουρκικής διοικήσεως υποστάσα, κατά τον ευρωπαϊκόν πόλεμον, την θηριώδη βίαν των τουρκικών ορδών και αυτού ακόμη του τουρκικού στρατού.
Μεταβληθείσα εις απέραντον κτήμα των περιοίκων τούρκων απώλεσε προς στιγμήν την χριστιανικήν αυτής όψιν δια ττον αριθμόν των βιαίων εξισλαμίσεων, τον διωγμόν των κοινοτήτων και εν γένει την επελθούσαν ερήμωσιν.
Είνε πρωτοφανείς αι ωμότητες και φρικιαστικά τα όργια και απερίγραπτοι αι διαρπαγαί και ληστεύσεις των χριστιανών της επαρχίας ταύτης, τόσον των εκδιωχθέντων όσον και των παραμεινάντων εν ταις εστίαις αυτών.
Παν ό,τι ηδύνατο να εφεύρη η σατανική φαντασία των τούρκων, υπό την σθεναράν προστασίαν και δη και πρωτοβουλίαν των κυβερνητικών οργάνων, εφηρμόσθη εις βάρος των ημετέρων.

Κυριακή, 17 Οκτωβρίου 2010

Σάββατο, 16 Οκτωβρίου 2010

Μια επιστολή αγωνίας για τη Γαράσαρη 6 Δεκεμβρίου1918


Σεβασμιώτατε άγιε Τοποτηρητά,

Ανήκουστα είναι τα όργια και οι φρικαλεότητες, αίτινες συνέβησαν εις τα ελληνικά ορθόδοξα χωρία της επαρχίας Κολωνίας, ως διηγούνται αυτόπται μάρτυρες, η Ελένη Λαζάρου εκ Τρουψή, Σοφία Αβτζόγλου εκ Βαλτζάνης, οι στρατιώται Παναγιώτης, Θεόδωρος και Θωμάς και ως διεκτραγωδούσιν αι επιστολαί, τας οποίας κατώρθωσα να λάβω από τους επιζήσαντας συγγενείς και πατριώτας μου.
Φαίνεται ότι άπασα η επαρχία απ’ άκρου εις άκρον μετεβλήθη εις απέραντον κτήμα των περιοίκων Τούρκων, οίτινες εκτός της κινητής και ακινήτου περιουσίας των Χριστιανών κατώρθωσαν δίκην κτηνών να περιαγάγωσιν υπό την κατοχήν των και τα θυγατέρας και τας συζύγους των, ας βία εξισλάμισαν δια να αποτελέσουν τα χαρέμια των.

Παρασκευή, 15 Οκτωβρίου 2010

Μαρτυρίες - Οι Πακαταράντ'


"Εμάς λέγ'νε μας Πακαταράντ'. Γιατί; Γιατί ο παππού μ' έτον κυνηγός. Οι Τρούκ' επέ(γ)ειναν ΄ς σο κυνήγιν, επέρειναν κ' επέ(γ)ειναν και τον παππού μ'. Εείνος πα καλά 'ρίχνεν, «έΐ ατάρ'» (καλά σύρ'), από κει έμεινεν Πακατάρ', Πακαταρίδης, κουρφιμένον".

Γιάννες Πακαταρίδης, γεννηθείς το 1895 στο Καρακεβεζήτ της Νικοπόλεως.
Πρόσφυγας στο Ελαιοχώρι Καβάλας.

Σην Πατρίδαν…

Αφήνω πίσω μου Άγκυρα, Αμάσεια, Τοκάτη και Νεοκαισάρεια. Μέσα στη νύχτα καταπίνω χιλιόμετρα, το ένα πίσω από το άλλο. Αχόρταγος οδηγός, αχόρταγος προσκυνητής, αχόρταγος Νικοπολίτης.

Ξημερώνομαι στο δρόμο για την πατρίδα. Ασταμάτητος. Πως μπορώ να σταματήσω; Ποιος μπορεί να με σταματήσει; Η νύστα; Η πείνα; Η κούραση; Τίποτα και κανένας.

Ο ήλιος ανεβαίνει κι εγώ φτάνω στις λίμνες του Σού Σεχρή. Λίγο ακόμα… Να το κάστρο στο βάθος! Sebinkarahisar!

Nά’μαστε πάλι εδώ. Εμείς. Αιώνιοι κληρονόμοι αυτού του τόπου.
Τα βουνά μας που σκάψανε με τα χέρια τους οι παππούδες μας.
Τα ποτάμια μας που γυρνούσαν τους μύλους μας.
Τα χωράφια μας που πότισαν με τον ιδρώτα τους οι γιαγιάδες μας.
Ο ουρανός μας, ο ήλιος μας, οι στράτες μας, τα σπίτια μας, οι εκκλησιές μας.
Οι πέτρες μας, οι πέτρες μας, οι πέτρες μας, ΟΙ ΠΕΤΡΕΣ ΜΑΣ, ρε πατριώτες!

Αυτές τις πέτρες «φάγανε» οι πρόγονοί μας.
Σ’ αυτές τις πέτρες ξεκουράζονταν.
Σ’ αυτές τις πέτρες ερωτεύονταν, παντρεύονταν και γεννούσαν.
Σ’ αυτές τις πέτρες έμειναν τα κόκαλά τους…
Ακρίτας εν’ αθάνατος!

Αυτές τις πέτρες αγαπώ κι εγώ.
Τη ρίζα μου, το αίμα μου, την πατρίδα μου.
Γι’ αυτό ξανά και ξανά και ξανά εδώ.
Να οδηγώ σ’ όλους τους δρόμους, σε άσφαλτο, σε χώμα, σε πέτρες.
Να βαδίζω σε μονοπάτια, ν’ ανεβαίνω πλαγιές, να πηδάω σε βράχους.
Να φωνάζω απ’ τις κορφές και απ’ το λαρύγγι μου να βγαίνει η φωνή του πάππου μου του Νικόλα και του λυκοπάππου μου του Μανόλη η φωνή!

Γαράσαρη, Γαράσαρη, τ’εμόν η πατρίδα…

Τρίτη, 12 Οκτωβρίου 2010

Γαράσαρη, Γαράσαρη, τ'εμόν η πατρίδα




Στη Νικόπολη του Πόντου είναι οι ρίζες μου. Στα βουνά της Γαράσαρης οι πέτρες γράφουν τ΄ όνομά μου. Στις στοές των μεταλλείων στάζει ακόμα των προγόνων μου ο ιδρώτας. Στο Egribel το χιόνι σκεπάζει τους γιαϊλάδες μας, τα παρχάρια μας. Και των ντερέδων τα νερά, δροσίζουν τα θεμέλια των μύλων μας.

Λίτσασα, Καταχώρ, Σπαχή Μαχαλεσή, Εσκήκιοϊ, Αλησάρ, Ασαρτζούχ, Όβατζουχ, Κεϊλίκα, Γαλατζούχ και Τρουπζή, Κηζήκ και Κούλαλη, Καγιά τιπή και Μοντολάς, Τσοράχ κι Αγούλια κι Αναστός και Έσκιονε κι Αλούτζαρα και Μπάλτζανα, Στρεφή, Κιογνιούκ, Χατζήκιοϊ, Άσλασα και Μοναστήρ.

Κάθε στροφή του δρόμου και μια φωνή. Κάθε πηγή και όνομα, κάθε πλαγιά και σόϊ.

Κεκρίδης, Παρχαρίδης και Τζολερίδης, Εμμανουηλίδης και Ζαπίδης, Πετρίδης και Ιορδανόπουλος, Ζεϊτίδης, Μαυρίδης, Σαμλόγλου, Τσανοσίδης, Υψηλόπουλος, Ευαγγελίδης, Βεζυρίδης και Αλεξανδρίδης, Μεϊτινίδης και Ταμουρίδης και Πακαταρίδης και Ασικίδης, Κοσμίδης, Παπαδόπουλος, Τσαχαλίδης, Τσιφτσίδης, Κετζετζόγλου, Τουνουσίδης και Χατζικίδης, Καλπίδης και Κεσικιάδης, Ποτουρίδης, Πιρίτσαλης, Τασίδης, Σιδηράτος και Τζανίδης.

Έϊ ρίζα'μ' ασήν Γαράσαρην. Ο λυκοπάππος'σ' ποίος έτον; Ο Κεντήρ, ο Ζηδήκ, ο Τράκον, ο Χασούλ; Ο Σουντουκτζήν έτονε; Ο Διλέριν; Ο Γιρόν, Κουτουπάς, Τοπάτς, Δελήσαββα, ο Κοψελίνας, ο Κορός, ο Χούπερην Τζανάντων, ο Γιάνικα, ο Πεντέρ; Γιαρατζάν; Καλογρεάντ; Γιαγπατάν; Χουπούτζ; Τελπίζ; Κουκούφ; Τζέκον;

Το όνομα'σ' έν Ισαάκ, Παύλος, Νικόλαος, Αβραάμ; Γρηγόριος, Βασίλειος, Ευστάθιος, Γαβριήλ, Ιορδάνης, Κυριάκος, Αναστάσιος, Ηλίας, Σάββας, Θεόδωρος, Χαράλαμπος, Μαρία, Σοφία, Δέσποινα, Παρθένα, Ελένη, Συμέλα, Ανατολή, Ακρίτας, Πελαγία, Κανή, Σαϊά και Κεράσα, Μουράτης, Ηρακλής και Αμανάτης;

Σην Ελλάδαν ποίο εν το χωρίο'σ'; Αμυγδαλεώνας; Γεωργιανή; Ζυγός, Δοξάτο, Ευκαρπία; Κρηνίδες, Πλατανότοπος, Σάππες και Ριζάρι; Ελασσόνα, Λαγκαδάς και Ελαιοχώρι, Κύργια και Ηλιοκώμη?

Πάμε μαζί στο δρόμο μας. Είδες τι λέει η πινακίδα; Sebinkarahisar 19 χιλιόμετρα. Έχουμε τόσα να μοιραστούμε. Και πόσα ακόμα να αφήσουμε πίσω μας, για να μάθουν και άλλοι. Για να μην ξεχάσουμε ποτέ. Το ίδιο αίμα έχουμε, τις ίδιες ρίζες, τις ίδιες μνήμες, την ίδια πατρίδα. Ας αποκτήσουμε και το ίδιο blog! Ξεκινάμε;