Νικόπολις - Γαράσαρη - Sebinkarahisar - Susehri.

Σας κάνουν ..κλικ; Καλώς ήρθατε!

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2011

«Το τίκι σο γόνατον και τ’ομάλι σον τόπον»!! – Η Σοφία Παπαδοπούλου για τους χορούς της Γαράσαρης

Η Σοφία Παπαδοπούλου άφησε εποχή στο ποντιακό τραγούδι
και με τη φωνή της και με τα τραγούδια της,
αφού έγραψε περισσότερους από 3.000 στίχους.
Το πατρικό της είναι Αμαραντίδου.
Η οικογένειά της έφυγε από το Κηράτζ της Γαράσαρης
για το Ματζικέρτ του Καρς και  μετά την ανταλλαγή
εγκαταστάθηκαν, στην Πυλαία του Έβρου.
Παντρεύτηκε στη Νίψα της Αλεξανδρούπολης,
μέσα σε Επεσλήδες, Όρτουληδες, Μπάφραληδες κλπ,
αλλά παρέμεινε Γαρεσαρέτ’σα μέχρι το μεδούλι.


Παρασκευή, 28 Ιανουαρίου 2011

Καταχώρ


Πηγαίνοντας προς Κερασούντα, το πρώτο χωριό που συναντούσε κανείς πάνω στο δημόσιο δρόμο, ήταν το Καταχώρ, 10 χλμ βόρεια της Νικόπολης.
Στα ανατολικά του ήταν το Εσκή-κιοϊ, στα δυτικά το Κιογνούκ, βόρεια η Λίτζασα και νότια η Τάμζαρα.


Το Καταχώρ είχε 440 κατοίκους (115 οικογένειες). Κανείς δε θυμάται την προέλευση των κατοίκων και το χρόνο ιδρύσεως του χωριού. Οι παλαιότεροι πάντως έλεγαν ότι τα πρώτα σπίτια χτίστηκαν πάνω στο δημόσιο δρόμο (στο Πεϊλοχώρι), εξαιτίας όμως επιδρομών ληστών και γενιτσάρων, ανηφόρισαν σε ασφαλέστερο μέρος, μακριά από το δρόμο, μέσα στο δάσος, το οποίο ονόμασαν Άνω Καταχώρ.
 

Δευτέρα, 24 Ιανουαρίου 2011

Να γινόμαν γουρπάνιν...

Σην Μπάλτζαναν


Σα πεϊλέ τα χρόνε, σην Μπάλτζαναν Τρουκ’ κ’έταν.
Τη Γενεκέντων ο Θόδωρον μίαν σιτέ επέϊνεν σο Τσαγράγιν κ’ εξ ερούξεν από πίσ’ατ έναν τουρκικόν μωρόν. Δέκα χρονών έτον κ’ έτον το μωρόν. Πεινασμένον έτον, εδέκεν α ψωμίν έφαγεν και επ’εκεί ερώτσεν απόθεν εν και τίνος εν.
-Γετίμιν είμεν, είπεν το μωρόν, κάναν κ’έχω και τη χωρί’μ τ’όνομαν ενέσπαλά’το.

Ο Θόδωρον πα πολλά ανάγκεν είϊσεν ας τη ζώων τ’ερίαμαν. Αθάρεσεν κελεπούριν ηύρεν. Μπρε, είπεν α, έρσεσαι μετ’εμέν; Θα σφάζω σε, θα ποτίζω σε, τα λώματα’ς τα τσαρούχα’ς ούλα μετά σωστά  να ποίγωσ’ατά. Εσύ πα να ερέζης τα ζα’μουν. Έρσεσαι;
-Έρχουμ’, είπεν το μωρόν, Ίσεϊν έκουεν.

Παρασκευή, 21 Ιανουαρίου 2011

Γαράσαρη: Υπάρχουμε ακόμη εκεί...


Τα ίχνη των προγόνων μας είναι εκεί.
Ανεξίτηλα, ζωντανά, σφραγίδα αιώνια στο σώμα της Νικόπολης.
Όπου κι αν περπατήσεις θα τα βρεις, αρκεί λίγο να ψάξεις.
Και οι σημερινοί κάτοικοι των χωριών μας, είναι μαζεμένοι απέναντί μας. Ξέρουν..
Αυτά τα γράμματα που δε μπορούν να διαβάσουν, είναι δικά μας γράμματα.
Οι λέξεις που δεν καταλαβαίνουν, είναι δικές μας λέξεις.
Οι εκκλησιές είναι δικές μας.
Τα σπίτια τα παλιά, οι μύλοι, τα ταφία, τα χαλάσματα, δικά μας είναι κι αυτά.
Γιατί δικιά μας είναι κι η Γαράσαρη. Των προγόνων μας η γη.
Σφραγίδα κι όνομα δικό μας έχουν όλα.
Κι όλα εμάς θυμίζουν πάνω της. Και θα μας θυμίζουν για πάντα:

Νικόλαος Ποτουρίδης
ματαιότης ματαιοτήτων
και τα πάντα ματαιότης
Μαρτίου 19 1923
Σαββάτον τον βαϊον

(σώζεται στον Άγιο Γεώργιο της Λίτζασας)

Κυριακή, 9 Ιανουαρίου 2011

Λίτζασα


Η Λίτζασα βρίσκεται 12 χλμ βόρεια της Νικόπολης. Στα βόρεια υπάρχει το όρος Καζάν-καγια, νότια ήταν το Καταχώρ, ανατολικά τα δάση του Καταχώρ και δυτικά – βορειοδυτικά το Ασαρτζούκ.
Γύρω από τη Λίτζασα υπάρχουν δασώδη βουνά, με διάφορα είδη δέντρων: Το Γατήρ-αλάγιν, τ’ Ομάλε, το Κιρετσλίν, το Πηγάδιν, του Κωφού το όρος και του Γιωσηφάκη το όρος. Το καλοκαίρι πήγαιναν στους γιαϊλέδες Καρά-πουγάρ, Γενή-γιοκουσίν, Ακ-καγιάν, Καβατζούγουν, στα Τζαβτάρε και στα Ομάλε.

Τρουπτζή


Η Τρουπτζή ήταν ένα από τα σημαντικότερα και πιο εύφορα χωριά της περιοχής. Βρίσκεται 20 χλμ ανατολικά της Νικόπολης και συνορεύει ανατολικά με το Γαλατζούχ (Γαλετζίκ ή Καλετζίκ), δυτικά με την Κόρατζα, βόρεια με τη συνοικία Χόζανα του Καρακεβεζήτ, νότια με το Αλησάρ και το Ισπαχή Μαχαλεσί και εν μέρει με τη Χάχαβλα και το δάσος Γορλάμ, που ανήκε στον Απτού Μπέη από το Αγουτμούς.

Τετάρτη, 5 Ιανουαρίου 2011

Τα Φώτα στη Γαράσαρη


Την ημέρα των Θεοφανείων το εκκλησίασμα μετά κατανύξεως και φόβου Θεού παρηκολούθει την ιεράν ακολουθίαν του αγιάσματος και της καταδύσεως του Σταυρού, η οποία ετελείτο μέσα εις ένα δίλαβο μεγάλο καζάνι, καθόσον οι ποταμοί και αι λίμναι ήσαν παγωμέναι.